فلسفه در کلاسِ درسِ یک مربی

فحش و نا‌سزا

پنجشنبه, ۲۰ آبان ۱۳۹۵، ۱۲:۲۶ ق.ظ
به نام او...

چند سالی است سیستم آموزشی از 4،3،5 به 3،3،6 تغییر پیدا کرده است. یعنی الان شش کلاس ابتدایی، سه کلاس متوسطه1 و سه کلاس متوسطه2 داریم. مدرسۀ ما امسال به دلایلی ششم ابتدایی را مانند سیستم قدیم به متوسطه1 منتقل کرده است. همۀ دانش‌آموزها از این وضعیت رضایت ندارند. هم خودِ ششمی‌ها و هم مقاطع بالاتر‌شان به دلایلی از این تغییر نا‌راضی هستند. اما خب عده‌ای هم رضایت دارند. سر یکی از کلاس‌های ششم به بررسی این موضوع پرداختم. اولین جلسه رفته بودم سر کلاس‌شان و پرسیده بودم: «به نظرتون خوب شده که اومدید متوسطه1» عده‌ای گفته بودند بله و عده‌ای خیر. دلایل ‌شان را خواسته بودم و دلایلی له و علیه این عمل گفته بودند. یر سر یکی از دلایل دو جلسه بحث کردیم. عده‌ای می‌گفتند خوب نیست که وارد متوسطه1 شده‌اند چون دانش‌آموز‌های بزرگ‌تر فحش می‌دهند یا حرف‌های زشت می‌زنند و آن‌ها هم بعضی چیز‌ها را یاد می‌گیرند. دل‌آرا همین مسئله را به عنوان دلیلی خوب ذکر کرده بود.
دل‌آرا: نه! به نظر من اتفاقا خوبه که اومدیم اینور و فحش یاد می‌گیریم. فحش یاد گرفتن خوبه.
زنگ کلاسم خورده بود و سه هفتۀ بعدش(متأسفانه با هر کلاس ششم، سه هفته یک بار کلاس دارم) بچه‌ها خیلی خوب بحث در خاطرشان بود و می‌خواستند نظر‌هایشان را در خصوص خوب و بد بودن فحش یاد گرفتن و دادن بگویند.
من: خب دل‌آرا تو گفته بودی خوبه فحش یاد بگیریم. میشه دلایلت رو بگی، چرا خوبه؟
دل‌آرا: خانم فحش نگیم اما یاد بگیریم. خب خانم خیلی ضایع هست مثلا یک نفر تو خیابون به ما فحش بد بده و ما ندونیم معنیش چی میشه. ما باید فحش بلد باشیم که بفهمیم کسی بهمون حرف بد زده یا نه. البته خانم باید برای هر سنی فحش‌های خاصی رو یاد بدیم. مثلا بعضی فحش‌ها باید برای بچه هفت ساله باشه، بعضی فحش‌ها یک آدم هجده ساله.
من: خب، کی مشخص میکنه چه فحشی برای چه سنی خوبه؟ بچه‌ها حواستون باشه، دل‌آرا میگه آموزش فحش بر اساس شرایط سنی داشته باشیم. مثل ریاضی مثلا. هان؟ درسته دل‌آرا؟ اما خب حواسمونم باشه اون فحش‌ها رو به کار نبریم.
نهال: آخه نمیشه بعضی چیز‌ها رو کنترل کرد. بعضی فحش‌ها رو بچه‌ها از کوچه و خیابون یاد میگیرن.
روژینا: اما خانم من فکر می‌کنم فحش یاد گرفتن خوبه، برای اینکه اگه یکی به ما فحش داد، ما هم بلد باشیم که بهش فحش بدیم.
سارا: خب اینجوری که تو هم میشی مثل اون آدمه! فحش دادن خوب نیست.
دل‌آرا: عوضش دلمون خنک میشه.
من: دل خنک شدن یعنی مهم‌تره؟
لِنا: اما خانم به نظر من باید سکوت کنیم وقتی کسی بهمون فحش میده. ما نباید فحش بدیم. بعدم خانم اگر ما فحش ندیم، خود به خود از فحش استفاده نمیشه و فحش‌ها منقرض میشن. بعدش اصلا نمی‌خواد یاد بدیم فحش‌ها رو.
من: لنا به نکته خیلی خیلی جالبی اشاره کرد. لنا میگه اصلا دل‌آرا! تو که میگی فحش یاد بگیریم اما به کار نبریم، خب وقتی به کارش نبریم اصلا خود به خود فحش‌ها منقرض میشن. خب چه کاریه یادشون بدیم و زنده نگهشون داریم؟
دل‌آرا: خب خانم، اینجوری نیست که آدما به کار نبرن.
من: باشه. اصلا من حرف تو رو قبول میکنم. میگیم فحش یاد بدیم اما به کار نبریم. خب تو به من چه ضمانتی میدی کسی که فحش بلده، به کارش نمیبره؟ ضمانتت چیه؟
دل‌آرا: خب خانم، مثلا اگر بچه‌ای فحش داد، تنبیهش کنیم.
من: خب چه کاریه‌ای؟ اصلا چرا یاد بدیم بهش که بعدش اگر به کار بردش، بخواییم تنبیهش کنیم؟
بهار: اصلا خانم، بچه لج میکنه اینجوری. یک بچه کوچیک اینجوری بد‌تر میکنه.
من: خب چه جوابی داری دل‌آرا؟ هنوزم میگی من بچم رو بشونم رو به روم، بهش آموزش فحش بدم؟
دل‌آرا: خانم اینجوری خب نه! من میگم مثلا اگر دخترم یک حرف زشتی تو مدرسه یا خیابون شنید و اومد از من پرسید، من بهش قشنگ بگم دخترم این معنیش این میشه.
من: خب پس تو حرفت رو عوض کردی. دیگه مثل اول کلاس نمیگی مثلا آموزش فحش داشته باشیم؟ نه؟
دل‌آرا: نه، من اونو نمیگم دیگه.
لنا: اصلا خانم، کی گفته که ما باید همه چیز رو یاد بگیریم؟ همه چیز رو که نباید یاد گرفت.
الینا: خانم تازه اگر هر کس خودش فحش نده، تعداد فحش‌ها هم در کل کم‌تر میشه.
لنا: خانم مثلا اگر من و بچم و خانوادم فحش ندیم و یاد بگیریم فحش بده، اونا به کسای دیگه یاد میدن. باز اونا به کسای دیگه. همینجوری اونوقت یک جامعه‌ای داریم که فحش توش کم میشه.
روژینا: این فقط دربارۀ دور و بری‌هات درسته. مثلا یک نفر تو جنوب کشور، چه ربطی داره به شمال تهران؟ مثلا شاید جنوب کشور اینجوری باشن، اما تو شمال کشور چجوری میخوان اثر بذارن؟
من: خب یعنی تو قبول نداری ماها یک جوری به هم وصل میشیم؟ بعدشم اصلا داشتن یک قسمت خوب بهتر از این نیست که همه جا بد باشه؟
روژینا: چرا خانم.
دل‌آرا: اما اینجوری که لنا میگه نیست. مردم دارن فحش میدن همش.
بحث دل‌آرا و لنا در این خصوص زیاد شده بود.
روژینا: بابا شما دارید دو تا چیز متفاوت میگید. لنا داره دربارۀ آینده میگه. دل‌آرا تو داری دربارۀ همین الان میگی.
من: آفرین روژینا. حرفی که روژینا زد مربوط میشه به تمایز «باید» و «هست» در فلسفه. خیلی وقت‌ها دعواهایی که بین فلاسفه اتفاق افتاده به خاطر همین مسأله بوده. اینکه «باید» رو با «هست» اشتباه گرفتن. لنا داره از «باید» حرف میزنه اما دل‌آرا از آنچه که «هست». لنا داره میگه برای اینکه این «هست» تغییر کنه «باید» چه کار کنیم. خب تا اینجا خوبه که فهمیدیم هیچ‌کدوم‌تون موافق آموزش فحش نیستید. اما به کار بردنش چی؟
زنگ خورد و ادامۀ بحثم ماند برای سه هفتۀ دیگر. دو روز بعد از کلاس‌شان دل‌آرا و روژینا من را در راهرو دیدند.
روژینا: خانم! خانم! ما خیلی دربارۀ بحث فحش فکر کردیم. به نتایج خیلی خوبی هم رسیدیم.
دل‌آرا: خانم ببینید اصلا فحش چیه؟ فحش‌ها رو کی درست میکنه؟ ما دیگه! ما میگیم این کلمه مثلا معنیش بده یا خوبه.
من: خب، خوبه! یعنی تو میگی فحش‌ها یک چیزای قراردادی هستند. ما هستیم که میسازیمشون.
دل‌آرا: بله خانم. خب اصلا شاید معنی‌ای که من ببخشید، ببخشید از «خر» میگم با معنی‌ای که یکی دیگه تو ذهنش داره، فرق کنه. شاید تو ذهن من معنیش خیلی بد نباشه. اینجوری که اشکال نداره فحش به کار ببریم.
من: بچه‌ها به نکتۀ خیلی خیلی خوبی پی بردید دربارۀ قراردادی بودن. اما این قراردادی بودنه به این معنایی که شما میگید به ما اجازه میده همینجوری رو هوا هر چی دلمون خواست بگیم؟ به کار ببریم فحش‌ها رو؟ بعدشم بگیم تو ذهن من معنی خیلی بدی نداره. باید به این سوال من جواب بدید.
دل‌آرا: وااای! خانم! ما خیلی فکر کردیم. دیگه نمیتونیم فکر کنیم.
من: خیلی خوبه! میتونید! حالا جلسۀ بعد دربارش بیشتر حرف میزنیم.

۹۵/۰۸/۲۰

نظرات  (۵)

باید خدا را شاکر بود که بالاخره سیستم پویای آموزشی در جامعه ما در نهادینه کردن امری به موفقیت دست یافت و رذیله فحش و فحاشی را به جزء لاینفک پروسه ی تحصیل تبدیل کرد. :-) 
جالب بود این نگاه بچه ها به سال بالایی ها
خوب شد بحث رو بیخیال نشدید و دربارش بحث کردید
بعضی چیزا گاهی انقدر طبیعی جلوه میکنن که آدم حس میکنه نمیشه دربارش حرف زد
پاسخ:
چرا میگید نظام آموزشی این کار رو کرده؟
ببینید من حس میکنم انفعال هم به نوعی گناهی ست نابخشودنی
سیستم آموزشی شاید در صدد ترویج مفاهیم و رفتارهای ضد اخلاقی نباشه ، اما خب برنامه ای هم برای ارتقای نظری و عملی رفتار اخلاقی در دانش آموزان نداره
البته یه سری ادعاها وجود داره اما خب آن چنان اثر گذار نیست
این میشه مدرسه تبدیل میشه به بستری مناسب جهت شکل گیری یه سری رفتارها
که البته ریشه خیلی ازین رفتارها بیرون مدرسه ست
پاسخ:
ممنون.
۲۵ آبان ۹۵ ، ۱۲:۳۶ میثم علی زلفی
چه بحث هایی می کنید!
یک وقت به جاهای باریک نکشد!
پاسخ:
اولش را می‌گویید یا آخرش را؟!
دربارۀ اولش حواسم هست. به خیلی چیز‌ها گیر نمی‌دهم که کار به جاهای باریک نکشد. همین بحث دغدغۀ خود رها بود سال پیش که ششم بود. برای سال پیش یک جوری بحث را نکردم چون میدانستم ممکن است کار به جاهای باریک بکشد چون بچه‌ها آنطور که باید کشش و جنبۀ این بحث‌ها را نداشتند.
اگر هم به قسمت آخر منظور دارید که آن را خیلی وقت است با معلم دینی‌شان مشکل دارم. اینقدر که در گوش بچه‌ها چرت و پرت پر کرده است. اصلا از قصد می‌خواهم بگویم چرت میگوید که به گوش خودش و بقیه برسد.
۲۶ آبان ۹۵ ، ۱۱:۳۴ میثم علی زلفی

السب عند الفقهاء عبارة عن التوصیف بما فیه إزراء و نقص بقصد الإهانة، فیدخل فی النقص کلما یوجب الأذى کالحقیر، و الوضیع، و الکلب، و الکافر، و المرتد، و التعبیر بنسبة البلاء إلیه کالأجذم و الأبرص، سواء أ کان التوصیف مواجهة أو فی غیبته، و حیث ان قصد الإهانة معتبر فیه تکون النسبة بینه و الغیبة عموما من وجه فالسبّ بالإزراء، مواجهة سبّ دون غیبة، و إظهار ما فیه نقص فی غیبته بدون قصد الإزراء و الإهانة غیبة دون سب، و ذکر ما فیه من النقص إزراء فی غیبته مجمع للعنوانین.

ثم إنهم ذکروا أنه لا خلاف فی حرمة السب فی الجملة بل هو حرام بالأدلة الأربعة،

لکونه ظلما و إیذاء و إذلالا للمؤمن فینطبق على مورد الاجتماع عنوانان محرمان، و یترتب علیه أثمان قضاء لحق تعدد المقتضى، و استثنى الأصحاب من ذلک سب المؤمن المتظاهر بالفسق فإنه لا حرمة له و المبتدع فی دین اللّه لقوله علیه السلام: و أکثروا من سبهم و الوقیعة فیهم و یمکن ایضا استثناء من لم یتأثر بسبه و لم یکن فیه مذلة له کسب الوالد ولده فی الجملة و ما أشبه ذلک.
-------------------------------------------------------
سرجمع بحث سب در نزد فقهاء این است که اگر کسی به دلیل آزار و ایذاء مومنین و و به دلیل وارد کردن نقصی بر او حرفی را بزند چنین عملی سب و حرام است.
بنابر این اگر در مکانی حرفی نقص محسوب نمی شود یا به طور عموم نسبت به آن حرف آزرده نمی شوند چنین حرفی سب و فحش محسوب نمی شود.
همچنین اگر شخص بکاربرنده قصد اهانت و تنقیص نداشته باشد و ....
البته از این موارد چند استثناء هم بیان شده است و آن بخاطر اثرات تربیتی یا بازدارندگی آن است. (یعنی فحش یک جاهایی اثرات مفید دارد) مثل سب بدعت گذار در دین تا مردم از اطرافش متفرق شوند و دست از این کار بردارد. یا سب پدر به فرزند و مثل اینها ....

نکته: رابطه سب و غیبت عموم و خصوص من وجه است
ببخشید خسته شدید.
پاسخ:
من یک چیزی بگم، راستش اصلا دقت نکرده بودم شما روی چه پستی کامنت گذاشته بودید. فکر کرده بودم کامنت قبلیتون رو روی پست بعدی گذاشتید و جوابم با توجه به پست بعدیِ این پست بود.
اما ممنون از این کامنت. 
۳۰ آبان ۹۵ ، ۰۰:۲۶ میثم علی زلفی
خوب شد گفتید
هر چه فکر کردم و متنتان را بالا پایین کردم نمی توانستم ارتباط جواب را بیابم
تشکر
پاسخ:
:)
خواهش میکنم.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی